1395-07-18 12:02
توصیه های توانبخشی (فیزیوتراپی ، کاردرمانی و ...)  جهت بیماران مبتلا به ام اس
در پی سوالات فراوان بیماران مبتلا به ام اس و خانواده آنان ، نکات ذیل را مجموعه ای از جواب سوالها و تجربیات توانبخشیدر مورد بیماری ام اس می باشد، که در هر فرد بصورتی خاص نمایان می گردد و ویژگیهای منحصر بفرد دارد..

بنام خدا

توصیه های توانبخشی (فیزیوتراپی ، کاردرمانی و ...) جهت بیماران مبتلا به ام اس

 

در پی سوالات فراوان بیماران مبتلا به ام اس و خانواده آنان ، نکات ذیل را مجموعه ای از جواب سوالها و تجربیات توانبخشیدر مورد بیماری ام اس می باشد، که در هر فرد بصورتی خاص نمایان می گردد و ویژگیهای منحصر بفرد دارد. امید است موارد توصیه ای بتواند راهگشایی جهت سوالات باشد و در بکارگیری آن همت شود.

  • منظور از انجام حرکات فیزیوتراپی رسیدن به شرایط بهتر جسمی و روحی است نه تبدیل شدن به ورزشکار حرفه ای
  • انجام فعالیت ها و تمرینات فیزیوتراپی همیشه بصورت متعادل، مستمر و بلند مدت می بایستیانجام شود.
  • با توجه به تفاوت های مختلف بیماری در افراد نمی توان با مشخصات خاص یک تمرین ، زمان ، شدت را برای افراد دیگر نیز توصیه نمود . هرکس با توجه به شرایط خاص فردی تمرینات ویژه نیاز دارد.
  • آموزش ، نقش اصلی و اساسی در فیزیوتراپی بیماران را دارد.
  • فیزیوتراپی می تواند به قوی کردن عضلات ،مقابله با سفتی عضلات ، افزایش دامنه حرکت مفاصل ، تعادل و .. فرد کمک فراوان نماید.
  • کاردرمانی می تواند در تقویت عضلات و هماهنگی در فعالیت ها و آموزش فعالیتها روزانه نقش موثری ایفا نماید .
  • افرادی که بر اثر بیماری ام اس دچار مشکل گفتار و بلع می باشند از گفتار درمان کمک بگیرند.
  • افرادی که دچار ضعف عضلانی و مشکل در راه رفتن می باشند با کسب آموزش با استفاده از وسایل کمکی همچون واکر و عصا به راه رفتن خود ادامه دهند.
  • در صورت ضعف عضلانی و عدم هماهنگی و جلوگیری از خستگی ،مناسب سازی ساختمان محل زندگی انجام گردد.
  • تمرینات نقش اساسی در تقویت عضلات، دامنه حرکتی و ... دارد.ولی استفاده بیش از حد در یک زمان وضعیت را رو به بهبودینمی برد بلکه بر مشکلات می افزاید.
  • با توجه به مشکلات خستگی در بیماری ام اس ضرورییست برنامه ریزی در انجام فعالیت ها و زمان های استراحت نیز در نظر گرفته شود .
  • به منظور فعال بودن ذهن ضرورت مصاحبه با دوستان، دیدن فیلم، مطالعه، حل جدول، حفظ شعر و ضرب المثل ها مورد نظر قرار گیرد.
  • در استفاده از استخر و یا دوش گرفتن دمای آب مورد توجه قرار گیرد.
  • آب درمانی و تمریناتدر آب توسط یک کارشناس توانبخشی در برنامه های توانبخشی گنجانده شود.
  • به منظور افزایش انگیزه در امور زندگی ضرورت معاشرت با افراد موفق مبتلا به بیماری ام اس می باشد.
  • در صورت نیاز ،آموزش و راهنمایی توسط فیزیوتراپیست امکان غلبه بر مشکلات مثانه وجود دارد.
  • با در میان گذاشتن مشکلات همچون تعادل، خستگی، ضعف عضلانی و ... با کارشناس فیزیوتراپی و کاردرمانی امکان فائق شدن برآن می باشد.
  • با توجه به شرایط جسمی و روحی نسبت به آموزش حرفه ای مناسب و فعالیتهای فوق برنامه با کارشناسان آموزشی مشورت گردد.
  • در صورت وجود اسپاسم، لرزش، عدم تعادل در اندام ها با کارشناسان فیزیوتراپی و کاردرمانی جهت رفع مشکل کمک گرفته شود.
  • شرایط محیط کار و منزل بیمار با شرایط جسمی و توانایی وی مناسب سازی شود.
  • هر روز در منزل وقتی را جهت انجام تمرینات فیزیوتراپی در نظر بگیرید و به طور مستمر تمرینات انجام شود.
  • حرکات و تمرینات همیشه تا قبل از مرز خستگی انجام شود.
  • بهترین روش انجام تمرینات، انجام تعداد کم حرکات در نوبت های مختلف می باشد.
  • در انجام تمرینات در منزل و کلینیک رعایت اعتدال فراموش نشود.
  • به خاطر داشته باشید که بهترین روش انجام تمرینات بر اساس آموزش فیزیوتراپیست و کار درمان در منزل بوده و جهت کنترل و توصیه های جدید به آنان مراجعه نمائید.
  • در تمرینات ضروریست از زمان های کم آغاز و به مرور بر زمان آن افزود.
  • مدت زمان تمرینات را گونه ای برنامه ریزی نمائیم که پس از انجام تمرینات با بدنی خسته و کوفته مواجه نباشید.
  • در ساعات گرم روز تمرینات انجام نگردد بهترین زمان هنگام صبح و بعدازظهر می باشد و چنانچه از واحدهای کلینیک توانبخشی استفاده می نمائید دمای محیط مورد نظر قرار گیرد.
  • در زمان تمرینات از لباس مناسب و نوشیدن آب غافل نباشید.
  • در صورت تجویز برس و یا کفش های طبی که توسط متخصصین توصیه گردیده است بطور مستمر بمنظور پایداری فرد در راه رفتن استفاده گردد.
  • سطوح زمین و فرشهای موجود در خانه مورد توجه قرار گیرد تا موجب زمین خوردن بیمار نگردد.
  • فعالیتهای روزانه را نوشته و بر اساس توانائیها اقدام گردد و در صورت نیاز از دیگران کمک گرفته شود.
  • بمنظور پیشگیری و جلوگیری از مشکلات ضروریست در صورت تشخیص بیماری ام اس تمرینات با نظر یک کارشناس توانبخشی آغاز گردد.
  • در تمرینات همیشه مواردی همچون چه تمریناتی؟ چه مدت ؟شدت تمرینات؟ در چه فضایی ؟ مورد توجه باشدو از فیزیوتراپیست سوال شود .
  • در زمان تمرینات فضای امن، نور، دماو ... مورد توجه قرار گیرد.
  • در زمان تمرینات در صورت ضعف تعادل، ضرورت وجود وسیله ای برای تکیه دادن به آن می باشد.
  • همیشه قبل از شروع تمرینات با حرکات اولیه بدن خود را آماده سازی نمائید.
  • با توجه به شرایط بیمار که ضعف در حرکت دارد و از صندلی چرخدار استفاده می کند ضروریست استفاده از تشک مواج و یا تغییر وضعیت بدن در زمان های مختلف جهت جلوگیری از زخم بستر انجام شود.
  • دور کردن ترس از افتادن ، استفاده از عصا یا دستگیره های کنار دیوار در منزل می باشد.
  • هر زمان احساس ناراحتی یا درد در زمان تمرینات شود فوراً تمرینات متوقف گردد.
  • بهترین زمان انجام کارهازمانی است که انرژی بیشتری دارید که به این وسیله می توانیدبا انجام کارها انرژی خود را ذخیره نمائید.
  • تقویت روحی و افزایش اعتماد به نفس افراد در انجام تمرینات آنان موثر است .
  • با توجه به سبک شدن وزن بدن در آب ، تمرینات و حرکات بدن که از طریق فیزیوتراپیست در آب آموزش داده می شود منجر به تقویت و هماهنگی اندامها و تعادل فرد می گردد.
  • جهت استفاده از استخر از دمای آب و شرایط مناسب سازی محیط آن مطمئن شوید.
  • اگر در تعادل مشکل دارید همیشه قبل از شروع تمرینات به یک نرده یا تکیه گاه تکیه نمائید.
  • به آرامی و به تدریج تمرینات و فعالیتها اضافه گردد.
  • دریافت اصول و چگونگی انجام تمرینات توسط فیزیوتراپیست و انجام آن در خانه صورت گیرد.
  • اولویت بندی در انجام فعالیتهای روزانه بر اساس شرایط جسمانی انجام شود.
  • عدم افراط در انجام تمرینات کششی و دیگر تمرینات.
  • هر چند وقت یکبار ارزیابی از چگونگی انجام تمرینات و پیشرفت آن توسط فیزیوتراپیست بعمل آید.
  • عدم انجام تمرینات افراد دیگر به این دلیل که هر یک از بیماران شرایط جسمی ویژه ای را دارا می باشند و بر اساس شرایط فرد تمرینات توصیه گردیده است.
  • در زمان تمرین از لباسهای مناسب جهت تمرینات استفاده گردد و از لباسهای ضخیم و یا الیاف پلاستیگی خودداری گردد.
  • آرامش خود را در طول انجام تمرینات و فعالیت حفظ نموده و از هرگونه استرس پرهیز گردد.
  • هر چند وقت یکبار توسط تراپیست ارزیابی و در صورت ضرورت ، برنامه جدید ارائه گردد.
  • در صورت ضعف عضلانی و عدم تعادل و ... همیشه در کنار ریل های نصب شده کنار دیوار حرکت نمائید.
  • عدم فعالیت و محدودیت حرکت هر دو ممکن است موجب تغییراتی در وضعیت بدن و وضع اندامها شود.
  • کاهش حرکت منجر به کاهش میزان سوخت و ساز گردیده و در مقابل کاهش انرژی مورد نیاز که بطور مستقیم مربوط به نیاز اکسیژن سلول است ،سوخت و ساز کاهش می یابد.
  • موقعی که به مدت طولانی به پشت استراحت می نمائید فشاری که توسط دیافراگم آورده می شود موجب تغییر حجم ریه می شود و مشکلات تنفسی ناشی از بی حرکتی از حجم ریه کاسته ضعف عضلانی تنفسی و کمی ترشحات و تغییرات سوخت ساز باعث ضعیف شدن عضلات تنفسی می شود.
  • بی حرکتی باعث محدودیت حرکتی در مفصل که منجر به ثابت شدن یا در حالت خم شدن قوس کف پا می شود که در زمان حرکت و راه رفتن بیمار دچار مشکل می شود.
  • تاثیر مستقیم فشار بر پوست به علت بی حرکتی ناشی از تغییرات در سوخت و ساز است که خود به علت بی حرکتی است. فشار از طریق کاهش یا انسداد عروق نسوج بر سوخت و ساز سلولی تاثیر می کند و زمانیکه وزن بیمار روی برجستگی استخوان قرار گیرد و دوره فشار زیاد باشد باعث کم خونی و موجب زخم بستر می گردد.
  • عصا باید در سمت مقابل اندام تحتانی ضعیف و یا دردناک استفاده شود.
  • انتخاب وسایل کمکی مناسب، به قدرت ، تحمل ، تعادل، شرایط محیطی ، آگاهی فرد استفاده کننده بستگی دارد و همیشه با نظر پزشک و یا تراپیست انتخاب و استفاده گردد .

ابوالقاسم نجفی

کارشناسی ارشد فیزیوتراپی

نظر شما